Jak zaplanować efektywny trening dla dzieci?

„Bądźmy szczerzy, jednak większość elitarnych programów sportowych nie jest zaprojektowana tak, aby zaspokoić potrzeby dzieci; są one zaprojektowane w całości z myślą o ambicjach dorosłych” -Richard Bailey.

Ten cytat w dużej mierze odzwierciedla rzeczywistość nie tylko programów, ale również zajęć treningowych dla dzieci. Większość trenerów „młodych adeptów piłki nożnej” skutecznie niweluje ich miłość do piłki, ale i do sportu ogólnie. Przyczyną tego stanu rzeczy w mojej ocenie jest słaba edukacja na temat rozwoju dziecka i tego w jaki sposób się uczą. Natomiast skutkiem ubocznym planowanie i prowadzenie treningu dla dzieci, zupełnie nieodzwierciedlającego ich potrzeb.

Konsekwencją takiego działania jest to, że dziecko ma kłopot ze zrozumieniem trenera, a skoro nie rozumie to się nie uczy. Trening staje się wysoce nieefektywny, zupełnie nieadekwatny do sposobu myślenia, rozumienia i kognitywnych zdolności dzieci. Jak więc zaplanować efektywny trening dla dzieci? Poniżej przedstawiam kilka prostych rad, które pomogą Ci pomóc w planowaniu lepszych zajęć dla dzieci.

1. Jak dobrze znam dzieci, z którymi pracuję?

Niby banalne pytanie, ale jak wielu trenerów dzieci wie w jaki sposób się uczą? Jeżeli twoja wiedza na ich temat jest znikoma lub mała, to w jaki sposób chcesz im pomóc? Dużą wiedzę na temat swoich dzieci mają ich rodzice i to oni mogą Ci naprawdę pomoc. Podczas mojej 8-letniej pracy dla Angielskiego Związku Piłki Nożnej, żeby dowiedzieć się jak najwięcej o dzieciach, z którymi będziemy pracowali, wspólnie przygotowaliśmy prosty arkusz z trzema pytaniami:

Jak dziecko reaguje na:
a) nowe wyzwania i rozwiązywanie problemów?
b) adaptację w nowym środowisku?
c) uczenie się nowych rzeczy?

Poza tym poprosiliśmy rodziców o krótkie streszczenie dotychczasowych doświadczeń dziecka w piłce i sporcie ogólnie. Ta wiedza pozwoliła nam na w miarę indywidualne podejście do każdego małego adepta piłki nożnej.

2. Ucz tego, czego dzieci są w stanie nauczyć się w danym momencie ich rozwoju.

Większość trenerów uczy tego co chce, zamiast tego co młody zawodnik może przyswoić. Pytanie czy dziecko jest na to gotowe pod względem kognitywno-emocjonalnym? Raczej regułą jest, że dorośli ignorują proces uczenia się i to na jakim etapie tego procesu jest młody zawodnik. Ignorancja prowadzi głownie do natężenia cech negatywnych, zarówno u dzieci jak i trenerów. Ci pierwsi nie rozumieją i nie są w stanie nauczyć się tego co narzuca im trener, zaś Ci drudzy zrzucają winę na dziecko i często pytają: „Czego Ty nie rozumiesz”?

Koło się zamyka i czas treningu zostaje zmarnowany. Dlatego staraj się uczyć nie tego co chcesz, ale tego, jaką wiedzę dziecko jest w stanie zrozumieć i się nauczyć.

3. Co, jak i dlaczego? Czego chcę nauczyć – zamiast tematu zajęć.

Planuj trening w celu uczenia się a nie realizacji tematu. Większość skupia się na realizacji tematu i głównie tego, czego dzieci nie potrafiły dobrze wykonać podczas meczu. Tutaj znowu wrócę do punktu drugiego: nie potrafiły, ponieważ być może nie są na to gotowe? A więc ucz tego, czego dzieci są w stanie się nauczyć i na co pozwala im ich doświadczenie, rozwój osobowy i emocjonalny. Poniżej przykład planowania treningu w celu uczenia się.

Problem do rozwiązania: kiedy podawać, a kiedy dryblować?

Czego chcę nauczyć?

Cel indywidualny w ataku: rozumienie sytuacji boiskowej 2v1.

Cel indywidualny w obronie: jak bronić w sytuacji 1v2?

Jak chcę tego nauczyć?

Uczenie się w grze 2v1

Dlaczego chcę tego nauczyć?

Żeby dzieci lepiej zrozumiały: kiedy podawać, a kiedy dryblować?

4. Stosuj gry, które odzwierciedlają rozwój dzieci i to w jaki sposób się one uczą.

Kto nie lubi grać? Dzieci to uwielbiają i należy to wykorzystać. Należy inteligentnie i umiejętnie manipulować przygotowanymi grami w taki sposób, aby cel uczenia się był realizowany.

Dlatego:

a) Mniej znaczy więcej – prostota zajęć prowadzi do lepszego zrozumienia i w efekcie do realizacji celu uczenia się.

b) Realizm gry – gra musi odzwierciedlać realne sytuacje boiskowe.

c) Informacje zwrotne – przygotuj grę w taki sposób, aby to gra dawała istotne informacje zwrotne dotyczące celu uczenia się. W ten sposób zmniejszysz liczbę własnych interwencji. Jeżeli mówisz dużo i interweniujesz często, musisz się zastanowić, czy aby na pewno gra jest właściwa dla danego celu uczenia się i dzieci, z którymi pracujesz.

5. Jak często przygotowujesz pytania, które możesz zadać podczas zajęć oraz wyzwania indywidualne i grupowe dla twoich młodych zawodników?

Pytania i wyzwania pozwalają na zindywidualizowane podejście do dzieci podczas treningu. Inną zaletą jest to, że nie dają gotowych rozwiązań, ale zmuszają do myślenia i podejmowania decyzji. Dla przykładu:

Wyzwania podczas sytuacji 2v1: kiedy podawać, a kiedy dryblować?

a) Jeżeli obrońca przechwyci piłkę i strzeli gola w sytuacji 1v2, ten gol będzie liczył się podwójnie.

b) Jeżeli twoje podanie lub drybling będą wykonywane tylko do przodu i zdobędziecie gola, dostaniecie dodatkowy punkt (3 punkty = ekstra gol)

Pytania dotyczące sytuacji 2v1:
a) Kiedy podać, a kiedy dryblować?
b) Kiedy dryblować do przodu, a kiedy podawać do przodu?

6. Częsta zmiana gier i ćwiczeń spowalnia proces uczenia się

W dobie internetu nietrudno o znalezienie gotowych gier, ćwiczeń czy całych konspektów. Trzeba jednak zadać pytanie, czy częsta zmiana gier jest wartością dodatnią w procesie uczenia się? Czy naprawdę czyni to trening dzieci efektywnym? Stosowanie nowej gry na każdym treningu prowadzi do tego, że dzieci potrzebują czasu na poznanie, zrozumienie i nauczenie się zasad nowej gry a nie tego co z niej wynika. Dlatego warto myśleć długofalowo i zamiast wprowadzać nowe gry, lepiej jest wdrażać stopnie trudności (łatwiej lub trudniej) dla gry, którą dzieci dobrze znają. Korzyści?

Dzieci będą realizowały cel uczenia się a nie poświęcały cenny czas na uczenie się nowej gry.

Poniżej przedstawiam stopnie trudności.

Problem do rozwiązania: kiedy podawać, a kiedy dryblować?

Tydzień 1: Gra 2v1 – 2 różne boiska o mniejszej i większej przestrzeni.

Czego chcę nauczyć?

Cel indywidualny w ataku: rozumienie sytuacji boiskowej 2v1.

Cel indywidualny w obronie: jak bronić w sytuacji 1v2?

Tydzień 2: Gra 2v1 oraz 3v2 – stosuję tylko wtedy kiedy dzieci są gotowe i rozumieją 2v1.

Czego chcę nauczyć?

Cel indywidualny w ataku: rozumienie sytuacji boiskowej 2v1 oraz 3v2.

Cel indywidualny w obronie: jak bronić w sytuacji 1v2 oraz 2v3

Tydzień 3:

Gra 2v1 oraz 3v2 i 3v3 – jeżeli dzieci są gotowe i pokazały, że rozumieją 2v1 i 3v2.

Czego chcę nauczyć?

Cel indywidualny w ataku: rozumienie sytuacji boiskowej 2v1, 2v3, 3v3.

Cel indywidualny w obronie: jak bronić w sytuacji 1v2, 2v3, 3v3.

Zadanie trenera:

a) Obserwacja zajęć i monitorowanie jak dzieci radzą sobie z celem uczenia się i rozwiązaniem problemu: kiedy podawać, a kiedy dryblować?

b) Manipulacja przestrzenią do gry (łatwiej lub trudniej) oraz ilością zawodników biorących udział w grze (łatwiej – mniej zawodników, trudniej – więcej zawodników).

Korzyści dla trenera i dzieci:

a) Nie tracisz czasu na organizację nowej gry, wyjaśnianie jej itd.

b) Dzieci od początku uczą się rozwiązania problemu oraz realizują cel uczenia się.

c) Dzieci rozwiązują problem w grze i powtarzając konsekwentnie sytuację boiskową, mózg zapamiętuje informacje w jaki sposób rozwiązać problem.

d) Zwiększasz lub zmniejszasz stopień trudności w zależności od tego na jakim etapie rozumienia i uczenia się są mali adepci futbolu.

Mam nadzieje, że ten artykuł będzie pomocny i proste rady pomogą wam drogie trenerki i drodzy trenerzy planować zajęcia dla dzieci w sposób bardziej efektywny. Oczywiście to są moje wnioski wyciągnięte z własnych błędów. Dziękuje, pozdrawiam i życzę sukcesów w tej niełatwej, ale bardzo przyjemnej pracy.

Paweł

O autorze:

Paweł Guziejko jest trenerem dzieci i młodzieży. Napisał kilka książek na ten temat, które można kupić na Amazonie. Biegle rozmawia w dwóch językach: angielskim i hiszpańskim.

Paweł pracował przez 7 lat w USA jako trener dzieci w różnych klubach i olimpijskim programie rozwoju dzieci utalentowanych. Następnie przez 8 lat był zatrudniony przez angielskie Football Association jako FA Skills Coach 5-11 oraz FA Tutor. W obu rolach zajmował się edukacją trenerów oraz nauczycieli wychowania fizycznego.

Dwa lata pracował także w Ipswich Town FC. Natomiast obecnie jest trenerem grupy U12 w akademii Norwich City FC, która ma pierwszą kategorię, czyli najwyższą możliwą w Anglii.

Paweł jest również założycielem oraz pomysłodawcą PavFunball Academy, gdzie pracuje według własnego systemu, wprowadzając wiele nowatorskich rozwiązań w zakresie szkolenia dzieci, ale także trenerów. Już wiele klubów skorzystało z jego wiedzy podczas sesji mentorskich.

Jeżeli jesteście zainteresowani szkoleniami dla siebie, swoich trenerów lub macie pytania do Pawła – wszystkie informacje są zawarte na stronie: www.pavfunballacademy.co.uk

Zostaw komentarz

Subscribe
Powiadom o
guest

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments

Kolejne wpisy

Marcin Brzozowski wypożyczony do Torquay United

Marcin Brzozowski został wypożyczony na miesiąc z Queens Park Rangers do Torquay United. Nowa drużyna polskiego bramkarza występuje w National League, czyli na piątym...

Brian Galach odszedł z Crawley Town

Brian Galach nie jest już zawodnikiem Crawley Town. 19-letni zawodnik rozwiązał umowę z klubem z League Two za porozumieniem stron. "Jego chęć gry w...

Michał Karbownik i Jakub Moder zadebiutowali w Brighton

Michał Karbownik i Jakub Moder zadebiutowali w środę w Brighton & Hove Albion FC w meczu piątej rundy FA Cup, w którym ich drużyna...

Obserwuj nas

1,927FaniLubię
4,733ObserwującyObserwuj
899SubskrybującySubskrybuj

Podcast

Najnowsze wpisy